UMBROTERAPIA

Film Umbra zdobył uznanie specjalistów z dziedziny psychiatrii, psychologii, psychoterapii w Polsce (min: prof. Bogdan de Barbaro) jak i za granicą (Peter A. Levine). Od niemal 4 lat film służy jako materiał edukacyjny pomagający zrozumieć świat wewnętrzny osób doświadczonych traumą w dzieciństwie. Film był prezentowany na licznych konferencjach i seminariach dotyczących traumy.

Film „Umbra” uważam za niezwykle ważny: poprzez artystyczną metaforę, wieloznacznie, a zarazem dobitnie pokazuje, jak wielkim złem jest nadużycie seksualne dziecka. Dramat dziecka polega na tym, że jest poddane działaniom dorosłego, który wykorzystuje jego uczuciową bezradność. Dziecko nie rozumie co się dzieje, jest krzywdzone, a czuje się winne. Molestowane dziecko odnosi głębokie rany psychiczne, zraniony zostaje jego autoportret fizyczny, duchowy, emocjonalny i seksualny. Dewastacja psychiki odbija się na tej osobie przez wiele lat, nawet u dorosłego ta trauma trwa i ma bolesne skutki w życiu emocjonalnym.

Prof. dr hab. Bogdan de Barbaro
  • „Film Umbra Urszuli Nawrot porusza do głębi emocjonalnie i zmysłowo.  Przez swoją artystyczną formę przechodzi ponad znaczeniami, jakie może traumatycznemu doświadczeniu nadać dziecko. Film dotyka głębokiej krzywdy człowieka, które z racji wieku nie ma się jak obronić przed manipulacjami i zaprzeczeniami dorosłych, w tym niestety czasami swoich rodziców. Jednocześnie wskazuje jak potem dorosła osoba próbuje ukoić ból dziecka w sobie z trudem idąc przez życie naznaczone odgrywaniem traumy, próbą wyjścia z roli ofiary itd. Pokazywane obrazy wraz z warstwą muzyczną niesamowicie oddają atmosferę zapisu traumatycznych zdarzeń w warstwie pozarozumowej, w warstwie zmysłów, emocji i ciała.

Skrzywdzone dziecko „koduje” je w głębokich pokładach bez nazywania i każde ich powtórzenie uśmierca je wbudowując lęk przed unicestwieniem symbolizowany w filmie stosem ciał przypominającym obrazy wojennych zwłok w dołach posypanych wapnem.  Każdy kto pracuje z osobami doświadczonymi traumą, szczególnie traumą molestowania seksualnego rozpozna w tym filmie swoje pacjentki, pacjentów. Ci, którzy sami doświadczyli tego co oglądane dziecko zarezonują ukrytymi, ale świetnie znanymi  emocjami i uczuciami, a zachwycić ich może fakt tak artystycznego ich przedstawienia. Ci, którzy sami byli sprawcami podobnych krzywd zareagują zaprzeczaniem, że takie zjawiska w ogóle mogą mieć miejsce, ale może poruszy ich zeskorupiałe również przez krzywdy dzieciństwa serca.

Z takich powodów obejrzenie filmu Umbra Urszuli Nawrot powinno być obowiązkowym zadaniem na wszystkich kursach dotyczących pomaganiu osobom doświadczającym przemocy, w tym szczególnie seksualnej, ale też  ofiarom traum. Półgodzinny spektakl oddaje bowiem dużo więcej niż przeczytanie setek stron książek czy wysłuchanie teoretycznych wykładów na ten temat.

Maria Dekert – psychoterapeuta, terapeuta traumy, provider TRE, certyfikowany specjalista i superwizor w zakresie psychologicznej interwencji kryzysowej i przeciwdziałania przemocy w rodzinie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

WAŻNIEJSZE KONFERENCJE NA KTÓRYCH POKAZYWANY I OMAWIANY BYŁ FILM:

* Konferencja „Psychiatria i Duchowość” organizowana przez Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Szpital Babińskiego w Krakowie, Kraków 2017.

* Międzynarodowa Konferencja NEST (New Experience for Survivors of Trauma) Zakopane 2019

* XVIII Podlaskie Warsztaty Psychiatryczne organizowane przez Klinikę Psychiatrii WUM, Klinikę Psychiatrii UM w Białym Stoku oraz Odział Podlaski Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Białowieża 2019.

* Międzynarodowa, interdyscyplinarna konferencja naukowa „Trauma and Nightmare”, organizowana przez Uniwersytet Gdański, Gdańsk 2020.

UMBROTERAPIA – FIMOTERAPIA

Obecnie bardzo popularne są terapeutyczne spotkania z filmem zwane FILMOTERIAPĄ. Często jestem na nich zaproszonym gościem. Seans z UMBRĄ to spotkanie z cieniem. Niemy krzyk wewnętrznego dziecka pokazany w UMBRZE poruszy uciszany głos skrzywdzonego dziecka u odbiorcy. Spotkanie z krzywdą, niesprawiedliwością i złem obecnym w świecie może być doświadczeniem wzbogacającym, jeżeli odbiorca ma wystarczająco dużo zasobów wewnętrznych, żeby poruszone treści przyjąć. Sam film pokazuje drogę wyjścia z traumy poprzez konfrontację z prawdą o własnym cierpieniu i wsparciu skrzywdzonego wewnętrznego dziecka. Jednak może być to także doświadczenie retraumatyzujące w szczególności dla osób, które przeżyły mocne traumy relacyjne lub o charakterze nadużycia seksualnego i pozostają nadal w schemacie ofiary. Film oddziałuje na nieświadome struktury świata wewnętrznego, destabilizując je. W efekcie może pojawić się agresja i chęć odwetu, a nawet powtórna traumatyzacja. Film może być niezwykle pożytecznym narzędziem podczas terapii, popychając ją do przodu, jednak to kiedy go obejrzeć, na jakim etapie terapii, powinno być skonsultowane z terapeutą.

URSZULA NAWROT

ARTYKUŁY I WYWIADY